![\"\"](\"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image.png\")
<\/figure>\n\n\n\nDZIE\u0143 PIERWSZY<\/h3>\n\n\n\n
Sze\u015b\u0107 godzin sp\u0119dzonych w poci\u0105gu na trasie Berlin – Katowice przenosi uczestnik\u00f3w do miejsca znanego z rodzinnych opowie\u015bci. Serdeczne powitanie na dworcu przez organizator\u00f3w utwierdza m\u0142odzie\u017c w przekonaniu, \u017ce podj\u0119\u0142ai w\u0142a\u015bciw\u0105 decyzj\u0119. Dla niekt\u00f3rych to ju\u017c koleny pobyt na \u015al\u0105sku, dla innych zupe\u0142nie nowe doznania. Po zakwaterowaniu w Hotelu Centrum Wspinaczkowym Klubu Sportowego Skarpa w Bytomiu pozostaje czas na odpoczynek, zapoznanie si\u0119 z planem edukacyjnym, zaplanowanymi atrakcjami. Nale\u017cy si\u0119 zregenerowa\u0107, przygotowa\u0107 na kolejny dzie\u0144 pe\u0142en wra\u017ce\u0144<\/p>\n\n\n\n
DZIE\u0143 DRUGI<\/h3>\n\n\n\n
Jak powiedzieli\u015bmy na pocz\u0105tku, histori\u0119 najlepiej poznawa\u0107 osobi\u015bcie, w miejscach, kt\u00f3re j\u0105 tworzy\u0142y, st\u0105d pierwszy wyb\u00f3r pada na Krak\u00f3w. O tym mie\u015bcie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 godzinami, o zabytkach, wybitnych postaciach zwi\u0105zanych z kr\u00f3lewskim grodem, ale co zwraca uwag\u0119 przyjezdnego zanim zg\u0142\u0119bi tajniki drzemi\u0105cej na ka\u017cdym kroku kultury?… go\u0142\u0119bie. Oczywi\u015bcie nie takie zwyczajne, ale zaczarowane. I jak przysta\u0142o na dawn\u0105 stolic\u0119 legenda g\u0142osi, \u017ce to zaczarowani dworzanie i rycerze, zastawieni w zamian za pieni\u0105dze po\u017cyczone od wied\u017amy ze Zwierzy\u0144ca, przez ksi\u0119cia Henryk IV. Mia\u0142y pos\u0142u\u017cy\u0107 mu do op\u0142acenia koronacji z r\u0105k papie\u017ca lub cesarza (taki w\u00f3wczas by\u0142 zwyczaj). Wide\u017ama nie ufaj\u0105c ksi\u0119ciu zamieni\u0142a jego podw\u0142adnych w te sympatyczne ptaki, obiecuj\u0105c przywr\u00f3\u0107enie do ich naturalnej postaci dopiero po sp\u0142acie d\u0142ugu. To jednak nigdy nie nast\u0105pi\u0142o, i st\u0105d skrzydlaty orszak towarzysz\u0105cy uczniom z Berlina i ich r\u00f3wie\u015bnikom uczestnicz\u0105cym w projekcie z bytomskiej Szko\u0142y Podstawowej nr 51 z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi w trakcie zwiedzania Krakowa. Dlaczego przypominamy ten w\u0105tek? wszak to miasto Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego i jego genialnego w formie „Wesela“, gdzie wprowadzono mistyczne osoby dramatu, aby przybli\u017cy\u0107 czytelnikom t\u0142o – kontekst historyczny dzie\u0142a. Nie mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 inaczej w naszym projekcie.<\/p>\n\n\n\n
Skoro znamy ju\u017c wszystkich bohater\u00f3w tej opowie\u015bci, ruszamy na tras\u0119. Punkt pierwszy to Muzeum Armii Krajowej, nast\u0119pnie Podziemia Rynku, Rynek, Uniwersytet Jagiello\u0144ski, zamek Kr\u00f3lewski na Wawelu.<\/p>\n\n\n\n
KRAKOWSKIE MUZEUM ARMII KRAJOWEJ<\/h4>\n\n\n\n
To jedyna tego rodzaju instytucja w Polsce, upowszechniaj\u0105ca wiedz\u0119 o Polskim Pa\u0144stwie Podziemnym i jego sile zbrojnej Armii Krajowej. Misj\u0105 Muzeum jest przedstawienie ca\u0142o\u015bciowego obrazu Polskiego Pa\u0144stwa Podziemnego wraz z jego duchow\u0105 genez\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 Polsk\u0119 przedwojenn\u0105 oraz kszta\u0142tem przekazanego dziedzictwa patriotycznego we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Na wystawach zwiedzaj\u0105cy maj\u0105 szans\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 spersonifikowanego wymiaru wojny i okupacji ukazanego przez pryzmat osobistych pami\u0105tek, fotografii archiwalnych i dokument\u00f3w, a tak\u017ce pozna\u0107 losy, postawy i dzia\u0142ania \u017co\u0142nierzy AK.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki wizycie w tym niezwyk\u0142ym miejscu to, co wydawa\u0142o si\u0119 odleg\u0142\u0105 w czasie opowie\u015bci\u0105 o heroizmie Polak\u00f3w w czasach II wojny \u015awiatowej sta\u0142o si\u0119 – przynajmniej w cz\u0119\u015bci – bezpo\u015brednim do\u015bwiadczeniem m\u0142odzie\u017cy<\/p>\n\n\n\n
KRAKOWSKI RYNEK PODZIEMNY<\/h4>\n\n\n\n
Pod powierzchni\u0105 Rynku pomi\u0119dzy Sukiennicami a ko\u015bcio\u0142em Mariackim, na g\u0142\u0119boko\u015bci kilku metr\u00f3w kryje si\u0119 prawdziwy skarbiec wiedzy o przesz\u0142o\u015bci Krakowa.<\/p>\n\n\n\n
Spaceruj\u0105c mi\u0119dzy Sukiennicami a ko\u015bcio\u0142em Mariackim, mo\u017cna nie zdawa\u0107 sobie sprawy, \u017ce pod ziemi\u0105, na g\u0142\u0119boko\u015bci kilku metr\u00f3w, kryje si\u0119 prawdziwy skarbiec wiedzy o przesz\u0142o\u015bci Krakowa. Aby go odkry\u0107, wystarczy zej\u015b\u0107 do Podziemi Rynku (wej\u015bcie przez Sukiennice od strony ko\u015bcio\u0142a Mariackiego). Powstanie podziemnego muzeum w 2005 roku poprzedzi\u0142y badania archeologiczne, kt\u00f3re przynios\u0142y wiele nowych odkry\u0107 i zabytkowych eksponat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Spaceruj\u0105c podziemnym szlakiem turystycznym \u015aladem europejskiej to\u017csamo\u015bci Krakowa, poczujemy atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 niegdy\u015b na \u015bredniowiecznym rynku i odkryjemy zwi\u0105zki, jakie \u0142\u0105czy\u0142y dawn\u0105 polsk\u0105 stolic\u0119 z najwa\u017cniejszymi o\u015brodkami handlu i kultury w \u015bredniowiecznej Europie. Na przestrzeni wiek\u00f3w poziom krakowskiego rynku bardzo si\u0119 podni\u00f3s\u0142, zatem po zej\u015bciu do podziemi przenosimy si\u0119 o kilka setek lat wstecz, a\u017c do czas\u00f3w sprzed lokacji miasta w 1257 roku. W tej podr\u00f3\u017cy w czasie wyobra\u017ani\u0119 wspieraj\u0105 m.in. ods\u0142oni\u0119te fundamenty chat z prze\u0142omu XII i XIII wieku, ceglane mury dawnych budowli, oryginalne, wydobyte podczas wykopalisk przedmioty czy rekonstrukcje rzemie\u015blniczych warsztat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Nieoceniony walor edukacyjny w atrakcyjnej i tajemniczej formie. Tutaj dodamy, \u017ce nasz go\u0142\u0119bi orszak pozosta\u0142 karnie na g\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n
KRAKOWSKI RYNEK<\/h4>\n\n\n\n
Tylko krakowskiemu rynkowi mo\u017cna po\u015bwi\u0119ci\u0107 ca\u0142y, jak nie kilka dni zwiedzania. Rynek G\u0142\u00f3wny jest najwi\u0119kszym placem Krakowa i jednym z najwi\u0119kszych \u015bredniowiecznych rynk\u00f3w Europy. Wszystkie kamienice i pa\u0142ace wok\u00f3\u0142 Rynku to kilkusetletnie obiekty zabytkowe. Pocz\u0105tkowo by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 w\u0142adcy – ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wstydliwego, kt\u00f3ry lokowa\u0142 Krak\u00f3 na prawie magdeburskim 5 czerwca 1257 roku. W 1358 Kazimierz Wielki zrzek\u0142 si\u0119 prawa do wi\u0119kszo\u015bci obiekt\u00f3w na nim na rzecz miasta. Pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1300, wyst\u0119puje on pod nazw\u0105 Rynek, Ring, Circulus lub Forum, nazwy te przetrwa\u0142y do 1882 roku. P\u00f3\u017aniej wyst\u0119puje pod nazw\u0105 Rynek G\u0142\u00f3wny.<\/p>\n\n\n\n
Od pocz\u0105tk\u00f3w XIV do XVIII wieku poszczeg\u00f3lne fragmenty rynku nosi\u0142y oddzielne nazwy, zwi\u0105zane zazwyczaj z rodzajem prowadzonego tam handlu. Pierwszy bruk za\u0142o\u017cono w drugiej po\u0142owie XIV w. Najwi\u0119ksz\u0105 budowl\u0105 niesakraln\u0105 by\u0142 krakowski ratusz powi\u0119kszony o spichlerz. Nad wszystkim g\u00f3ruje jednak niepodzielnie ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny ufundowany przez biskupa krakowskiego Iwona Odrow\u0105\u017ca w latach 1221\u20131222 na miejscu pierwotnej drewnianej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n
W epoce renesansu i wczesnego baroku na Rynku G\u0142\u00f3wnym (g\u0142\u00f3wnie na Goldzie) odprawiane by\u0142y uroczyste ingresy monarsze, ho\u0142dy sk\u0142adane kr\u00f3lom, triumfy i parady. By\u0142 miejscem wielu okaza\u0142ych uroczysto\u015bci i wydarze\u0144 historycznych I Rzeczypospolitej. Na rynku 10 kwietnia 1525 roku ksi\u0105\u017c\u0119 Prus Albrecht Hohenzollern z\u0142o\u017cy\u0142 ho\u0142d lenny kr\u00f3lowi polskiemu Zygmuntowi Staremu. Odby\u0142a si\u0119 na nim tak\u017ce przysi\u0119ga wojskowa na wierno\u015b\u0107 konstytucji 3 maja (1791). 24 marca 1794 Najwy\u017cszy Naczelnik Si\u0142y Zbrojnej Narodowej Tadeusz Ko\u015bciuszko z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119 narodowi, rozpoczynaj\u0105c powstanie. Rynek G\u0142\u00f3wny pami\u0119ta tak\u017ce wjazd ksi\u0119cia J\u00f3zefa Poniatowskiego i zaj\u0119cie odwachu przez wojska polskie 1809 r., a tak\u017ce bale w Sukiennicach na cze\u015b\u0107 Napoleona. By\u0142 te\u017c miejscem wydarze\u0144 militarnych rewolucji krakowskiej (1846) i Wiosny Lud\u00f3w (1848).<\/p>\n\n\n\n
W 1940 r. niemieccy okupanci przemianowali Rynek G\u0142\u00f3wny na Adolf-Hitler Platz. Po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych 18 stycznia 1945 r. przywr\u00f3cono przedwojenn\u0105 nazw\u0119 (jak wszystkich ulic i plac\u00f3w Krakowa, kt\u00f3rych nazwy zmieni\u0142 okupant).<\/p>\n\n\n\n
To oczywi\u015bcie wi\u0119cej ni\u017c telegraficzny skr\u00f3t tego, co mo\u017cna powiedzie\u0107 o tym miejscu. Nawet je\u017celi trudno zapami\u0119ta\u0107 mnogo\u015b\u0107 fakt\u00f3, to ka\u017cdy zwiedzaj\u0105cy ch\u0142onie atmosfer\u0119 – t\u0105 jedyn\u0105, specyficzn\u0105, i\u015bcie krakowsk\u0105, i tego do\u015bwiadczyli uczesticy naszego projektu.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet Jagiello\u0144ski<\/h4>\n\n\n\n
Wkraczaj\u0105c na teren najstarszej polskiej uczelni, jednej z najstarszych uniwersytet\u00f3w na \u015bwiecie, st\u0105pamy \u015bladami gigant\u00f3w polskiej nauki i kultury. Jan KOchanowski, Jan MAtejko, Miko\u0142aj Kopernik, Jan D\u0142ugosz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski, Jan III Sobieski, przysz\u0142y papie\u017c Karol Wojty\u0142a, Stanis\u0142aw Lem, Tadeusz R\u00f3\u017cewicz, Zbigniew Herbert, Wis\u0142awa Szymborska… lista jest tak d\u0142uga, \u017ce nie mamy ambicji kompletnego wymienienia cho\u0107by tych najbardziej znanych.<\/p>\n\n\n\n
Uniwersytet za\u0142o\u017cony w 1364 roku przez kr\u00f3la polskiego Kazimierza III Wielkiego mia\u0142 pocz\u0105tkowo w strukturze uczelni trzy wydzia\u0142y \u2013 wydzia\u0142 sztuk wyzwolonych, medycyny oraz prawa. Nazw\u0119 \u201eJagiello\u0144ski\u201d uczelnia otrzyma\u0142a dopiero w 1817 roku. Stanowi\u0142o to przypiecz\u0119towanie zwi\u0105zku Uniwersytetu z dynasti\u0105 Jagiellon\u00f3w. Najstarszy gmach Uniwersytetu to Collegium Maius. Obecnie znajduje si\u0119 w Nim Muzeum UJ.<\/p>\n\n\n\n
W XV i na pocz\u0105tku XVI wieku Uniwersytet Krakowski prze\u017cywa\u0142 okres rozkwitu. Studiowali na nim tak\u017ce studenci zagraniczni. W\u00f3wczas to rektorami uczelni byli Stanis\u0142aw ze Skarbimierza i Pawe\u0142 W\u0142odkowic. Znana by\u0142a krakowska szko\u0142a matematyczna i astrologiczna. W Krakowie studiowa\u0142 Miko\u0142aj Kopernik, a tak\u017ce wielu p\u00f3\u017aniejszych profesor\u00f3w zachodnioeuropejskich. Krak\u00f3w by\u0142 te\u017c wa\u017cnym o\u015brodkiem naukowym nauk alchemicznych, kt\u00f3rych uczyli profesorowie medycyny.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na miejsce zamieszkania uczestnik\u00f3w projektu warto przypomnie\u0107, \u017ce 6 listopada 1939, wkr\u00f3tce po wybuchu II wojny \u015bwiatowej i zaj\u0119ciu Krakowa, niemieccy okupanci w ramach akcji Sonderaktion Krakau zgromadzili pod pretekstem wyk\u0142adu ponad stu czterdziestu profesor\u00f3w i asystent\u00f3w uniwersytetu, kt\u00f3rych aresztowano i zes\u0142ano do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen[b]. W czasie trwania wojny (1939\u20131945) uniwersytet by\u0142 zamkni\u0119ty, lecz kilkuset student\u00f3w i profesor\u00f3w bra\u0142o udzia\u0142 w tajnym nauczaniu.<\/p>\n\n\n\n Problem z opisem zwiedzania Krakowa polega na tym, \u017ce o ka\u017cdym z miejsc mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 godzinami. Oto i kolejny taki przyk\u0142ad – Wawel!.<\/p>\n\n\n\n Wawel \u2013 wzg\u00f3rze nad Wis\u0142\u0105 g\u00f3ruj\u0105ce nad wodami i mokrad\u0142ami by\u0142o bezpiecznym miejscem dla ludzi osiedlaj\u0105cych si\u0119 tu od epoki paleolitu. Zapewne od VII stulecia n.e. byli to S\u0142owianie. Wczesno\u015bredniowieczne legendy m\u00f3wi\u0105 o zamieszkuj\u0105cym wawelsk\u0105 jaskini\u0119 strasznym smoku, o jego pogromcy Kraku i c\u00f3rce tego\u017c Wandzie, kt\u00f3ra rzuci\u0142a si\u0119 do Wis\u0142y, nie chc\u0105c odda\u0107 r\u0119ki niemieckiemu rycerzowi.<\/p>\n\n\n\n U schy\u0142ku pierwszego tysi\u0105clecia Wawel zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 rol\u0119 o\u015brodka w\u0142adzy politycznej. W wieku IX by\u0142 g\u0142\u00f3wnym grodem plemienia Wi\u015blan. Pierwszy historyczny w\u0142adca Polski, Mieszko I z rodu Piast\u00f3w (oko\u0142o 965\u2013992), jak r\u00f3wnie\u017c jego nast\u0119pcy: Boles\u0142aw Chrobry (992\u20131025) i Mieszko II (1025\u20131034), obrali go na jedn\u0105 ze swych siedzib. W tym okresie Wawel nale\u017ca\u0142 do najwa\u017cniejszych polskich o\u015brodk\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa. Na wzg\u00f3rzu pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze przedroma\u0144skie i roma\u0144skie budowle sakralne, w\u015br\u00f3d nich, po utworzeniu w roku 1000 biskupstwa krakowskiego, kamienna katedra. Znacz\u0105cym o\u015brodkiem polityczno-administracyjnym pa\u0144stwa sta\u0142 si\u0119 Wawel za panowania Kazimierza Odnowiciela (1034\u20131058). Jego syn Boles\u0142aw Szczodry (1058\u20131079) rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 drugiej z kolei roma\u0144skiej katedry, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 dopiero Boles\u0142aw Krzywousty (1102\u20131138). W\u0142adca ten w testamencie z roku 1138 podzieli\u0142 Polsk\u0119 na dzielnice, wyznaczaj\u0105c Krak\u00f3w na siedzib\u0119 ksi\u0119cia-seniora. W roku 1291 Krak\u00f3w z Wawelem przeszed\u0142 okresowo pod czeskie panowanie, a Wac\u0142aw II z rodu Przemy\u015blid\u00f3w koronowa\u0142 si\u0119 w gnie\u017anie\u0144skiej katedrze na kr\u00f3la.<\/p>\n\n\n\n W roku 1306 wkroczy\u0142 na Wawel ksi\u0105\u017c\u0119 kujawski W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek (1306\u20131333), kt\u00f3ry w roku 1320 koronowa\u0142 si\u0119 w krakowskiej katedrze. By\u0142a to pierwsza odnotowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach koronacja polskiego w\u0142adcy na wawelskim wzg\u00f3rzu. W tym czasie za spraw\u0105 \u0141okietka rozpocz\u0119to budow\u0119 gotyckiej, trzeciej w tym miejscu \u015bwi\u0105tyni katedralnej, rozbudowano zamek, drewniano-ziemne fortyfikacje zast\u0105piono murowanymi. Gr\u00f3b \u0141okietka w katedrze zapocz\u0105tkowa\u0142 krakowsk\u0105 nekropoli\u0119 polskich w\u0142adc\u00f3w. Ostatni z rodu Piast\u00f3w, Kazimierz Wielki (1333\u20131370), doprowadzi\u0142 Wawel do niebywa\u0142ej \u015bwietno\u015bci. W rozbudowanym gotyckim zamku mia\u0142y miejsce w roku 1364 za\u015blubiny wnuczki kr\u00f3la Kazimierza El\u017cbiety z cesarzem Karolem IV. Z tej okazji odby\u0142 si\u0119 s\u0142ynny zjazd kr\u00f3l\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t, podejmowanych nast\u0119pnie przez zamo\u017cnego mieszczanina Wierzynka.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzenie na tron w roku 1385 Jadwigi z rodu w\u0119gierskich Andegawen\u00f3w i jej ma\u0142\u017ce\u0144stwo z ksi\u0119ciem litewskim W\u0142adys\u0142awem Jagie\u0142\u0142\u0105 (1386\u20131434) zapocz\u0105tkowa\u0142y kolejny okres \u015bwietno\u015bci Wawelu. Na dworze kr\u00f3lewskim obok miejscowych i zachodnioeuropejskich artyst\u00f3w zatrudniano tak\u017ce malarzy ruskich. Za panowania Kazimierza Jagiello\u0144czyka (1447\u20131492) sylwet\u0119 wzg\u00f3rza wzbogaci\u0142y m.in. wysokie ceglane baszty: Z\u0142odziejska, Sandomierska i Senatorska. Na \u00f3wczesnym dworze dzia\u0142ali pierwsi w Polsce humani\u015bci, nauczyciele kr\u00f3lewskich syn\u00f3w: historyk Jan D\u0142ugosz i W\u0142och Filip Kallimach.<\/p>\n\n\n\n Renesans w wersji w\u0142oskiej wkroczy\u0142 na Wawel na pocz\u0105tku XVI stulecia. Kr\u00f3l Aleksander (1501\u20131506) i jego brat Zygmunt I Stary (1506\u20131548) wznie\u015bli na miejscu gotyckiej rezydencji nowy pa\u0142ac, uko\u0144czony oko\u0142o roku 1540, imponuj\u0105cy rozleg\u0142ym dziedzi\u0144cem z kolumnowymi arkadami.<\/p>\n\n\n\n Ostatni z Jagiellon\u00f3w, Zygmunt II August (1548\u20131572), wzbogaci\u0142 wn\u0119trza zamkowe o znakomit\u0105 kolekcj\u0119 arras\u00f3w utkanych w Brukseli. W \u201ez\u0142otym\u201d okresie kultury polskiej Wawel sta\u0142 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych w Europie o\u015brodk\u00f3w humanizmu. Dla dziej\u00f3w wzg\u00f3rza istotne znaczenie mia\u0142o panowanie Zygmunta III Wazy (1587\u20131632), za kt\u00f3rego spraw\u0105 po po\u017carze zamku w roku 1595 odnowiono spalone skrzyd\u0142o budowli w stylu wczesnobarokowym. Przeniesienie si\u0119 dworu monarszego do Warszawy spowodowa\u0142o powolne, lecz sta\u0142e pogarszanie si\u0119 kondycji zamku.<\/p>\n\n\n\n W odrodzonej w roku 1918 Polsce zamek pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 reprezentacyjnej rezydencji g\u0142owy pa\u0144stwa oraz muzeum wn\u0119trz historycznych. W okresie niemieckiej okupacji na Wawelu mieszka\u0142 hitlerowski gubernator generalny Hans Frank. Po wojnie gospodarzami wzg\u00f3rza sta\u0142y si\u0119 instytucje: Pa\u0144stwowe Zbiory Sztuki na Wawelu.<\/p>\n\n\n\n Po powrocie do miejsca zamieszkania kolejny dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 Bytomiowi. Tu r\u00f3wnie\u017c historia wo\u0142a z ka\u017cdego zak\u0105tka.Zorganizowane osadnictwo istnia\u0142o co najmniej od XI wieku jako warownia graniczna, chroni\u0105ca Krak\u00f3w przed Czechami. Bytom wkroczy\u0142 na widowni\u0119 dziej\u00f3w w XII wieku jako gr\u00f3d nale\u017c\u0105cy do Ma\u0142opolski. Po raz pierwszy jego nazwa pojawi\u0142a si\u0119 w dokumentach z lat 1123 i 1125, zatwierdzaj\u0105cych dobra benedyktyn\u00f3w tynieckich.<\/p>\n\n\n\n W 1179 roku ksi\u0105\u017c\u0119 krakowski Kazimierz Sprawiedliwy podarowa\u0142 Bytom, O\u015bwi\u0119cim, Toszek i Siewierz wraz z otaczaj\u0105cymi terenami ksi\u0119ciu Mieszkowi Pl\u0105tonogiemu, za\u0142o\u017cycielowi dynastii Piast\u00f3w opolskich. W ten spos\u00f3b Bytom na trwa\u0142e znalaz\u0142 si\u0119 w historycznych granicach G\u00f3rnego \u015al\u0105ska.<\/p>\n\n\n\n Ksi\u0119stwo bytomskie powsta\u0142o w wyniku podzia\u0142\u00f3w ksi\u0119stwa opolskiego przez zmar\u0142ego w roku 1281 ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa. Jego pierwszym w\u0142adc\u0105 zosta\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119 Kazimierz (zm. 1312). Z\u0142o\u017cy\u0142 on ho\u0142d lenny kr\u00f3lowi czeskiemu. Tym samym Bytom wszed\u0142 w obr\u0119b kr\u00f3lestwa Czech. Kr\u00f3tka dynastia w\u0142ada\u0142a ksi\u0119stwem do roku 1355, kiedy wygas\u0142a wraz ze \u015bmierci\u0105 ostatniego ksi\u0119cia bytomskiego Bolka.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zki z Ma\u0142opolsk\u0105, zerwane politycznie w XII wieku, utrzyma\u0142y si\u0119 niezwykle d\u0142ugo w sferze religii. Dekanat bytomski, zanotowany w dokumentach ju\u017c w XIV wieku, nale\u017ca\u0142 do diecezji krakowskiej, a wraz z ni\u0105 do metropolii gnie\u017anie\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n Na burzliwy rozw\u00f3j gospodarczy Bytomia w drugiej po\u0142owie XIX wieku, oparty na g\u00f3rnictwie w\u0119gla kamiennego i hutnictwie, na\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 w roku 1871 niezwykle istotny fakt polityczny, jakim by\u0142o powstanie zjednoczonego cesarstwa niemieckiego. Bytom sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym o\u015brodkiem trzeciego po Westfalii i Nadrenii zag\u0142\u0119bia przemys\u0142owego Niemiec. Okres ten by\u0142 najpomy\u015blniejszy dla rozwoju Bytomia w ca\u0142ych jego dziejach. W tym czasie powsta\u0142a zasadnicza tkanka architektoniczna i urbanistyczna obecnego \u015br\u00f3dmie\u015bcia, z\u0142o\u017cona z wytwornych mieszcza\u0144skich kamienic, wielkich gmach\u00f3w publicznych i nowo wznoszonych swi\u0105ty\u0144.<\/p>\n\n\n\n Wiek XIX w Bytomiu, podobnie jak w ca\u0142ym rejonie przemys\u0142owym G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, to tak\u017ce czas burzliwych przemian spo\u0142ecznych, kt\u00f3rych katalizatorem by\u0142a szybka industrializacja. Nie pozosta\u0142y one bez wp\u0142ywu na powstanie w Bytomiu \u017cywego ruchu polskiego, kt\u00f3ry w r\u00f3\u017cnych przejawach organizacyjnych i politycznych pozostawa\u0142 niezmiennym sk\u0142adnikiem \u017cycia spo\u0142ecznego miasta a\u017c do wybuchu II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n Granica dziel\u0105ca G\u00f3rny \u015al\u0105sk zlikwidowana zosta\u0142a w roku 1939, po niemieckiej agresji na Polsk\u0119, kiedy ca\u0142y region znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Trzeciej Rzeszy. Dramat tysi\u0119cy wcielonych do Wehrmachtu G\u00f3rno\u015bl\u0105zak\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 jednak niczym w por\u00f3wnaniu z katastrof\u0105, kt\u00f3ra dosi\u0119g\u0142a miasta w styczniu 1945 roku. Zwyci\u0119skie wojska sowieckie, wkraczaj\u0105c w wyniku ofensywy styczniowej na G\u00f3rny \u015al\u0105sk, dopuszcza\u0142y si\u0119 na ludno\u015bci cywilnej gwa\u0142t\u00f3w, rabunk\u00f3w, podpale\u0144 i morderstw. Po tragedii roku 1945 mo\u017cna w Bytomiu m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142kowitym przerwaniu ci\u0105g\u0142o\u015bci kulturowej i cywilizacyjnej miasta. Wszystkie dziedziny \u017cycia zdominowane zosta\u0142y przez ludno\u015b\u0107 nap\u0142ywow\u0105. Dekady PRL-u charakteryzowa\u0142y si\u0119 w Bytomiu sta\u0142ym naciskiem na nielicz\u0105cy si\u0119 z \u017cadnymi kosztami rozw\u00f3j przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego.<\/p>\n\n\n\n Uczestnik\u00f3w naszego projektu spotykamy rano opodal \u015bpi\u0105cego lwa – rze\u017aby znajduj\u0105cej si\u0119 na bytomskim rynku wykonanej w 1873 roku, wie\u0144cz\u0105cej niegdy\u015b kilkumetrowej wysoko\u015bci pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy mieszka\u0144c\u00f3w powiatu bytomskiego, poleg\u0142ych w wojnie francusko-pruskiej. Dla ciekawo\u015bci od 2014 roku Bytomskie Lwy – wzorowane na pomniku – s\u0105 przyznawane jako nagrody w postaci statuetek podczas Festiwalu Popularyzator\u00f3w Filmowych \u201eBytom Film Festival\u201d. Stad udaj\u0105 si\u0119 pod pomnik po\u015bwi\u0119cony pami\u0119ci lwowskich profesor\u00f3w 4 lipca 1941 roku rozstrzelanych przez hitlerowc\u00f3w na Wzg\u00f3rzach Wuleckich. Elita lwowskiej nauki – wybitni lekarze, prawnicy, pisarze, matematycy oraz chemicy – 40 ofiar zbrodni w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 mi\u0119dzy innymi: prof. Kazimierz Bartel, chemik Stanis\u0142aw Pilat, in\u017cynier Kasper Weigel czy Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n Sk\u0105d ten pomnik w Bytomiu? Powiedzieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce po II wojnie \u015bwiatowej nast\u0105pi\u0142a swoista wymiana ludno\u015bci G\u00f3rnego \u015al\u0105ska. Nie by\u0142a to ca\u0142kowita wymiana, ale mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce wyjecha\u0142o („znikn\u0119\u0142o“) st\u0105d oko\u0142o 30 procent mieszka\u0144c\u00f3w. W ich miejsce przyjechali m.in. Polacy z ziem zagarni\u0119tych przez Zwi\u0105zek Sowiecki. Od 1 kwietnia do 15 grudnia 1945 przyby\u0142o tutaj 36.993 tzw. repatriant\u00f3w – w tym liczna grupa z Lwowa. W\u0142a\u015bnie dlatego Bytom nazywano „ma\u0142ym Lwowem“, czy te\u017c „Lwowem na wygnaniu“. Wraz z lud\u017ami przetrwa\u0142a pami\u0119\u0107 o tragedii polskich naukowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c trzeci dzie\u0144 projektu przypada\u0142 na Narodowe \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci 11 listopada, symbolizuj\u0105ce kl\u0119sk\u0119 Niemiec i koniec I wojny \u015bwiatowej oraz odzyskanie po 123 latach zabor\u00f3w, niewoli naznaczonej walk\u0105, cierpieniem i wysi\u0142kiem wielu pokole\u0144 Polek i Polak\u00f3w suwerenno\u015b\u0107, m\u0142odzie\u017c wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w w miejskich uroczysto\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n By\u0142o podnio\u015ble jak w\u00f3wczas w 1918 roku, kiedy to J\u0119dzrej Moraczewski opisywa\u0142: Niepodobna odda\u0107 tego upojenia, tego sza\u0142u rado\u015bci, jaki ludno\u015b\u0107 polsk\u0105 w tym momencie ogarn\u0105\u0142. Po 120 latach prys\u0142y kordony. Nie ma \u201eich\u201d. Wolno\u015b\u0107! Niepodleg\u0142o\u015b\u0107! Zjednoczenie! W\u0142asne pa\u0144stwo! Na zawsze! Chaos? To nic. B\u0119dzie dobrze. Wszystko b\u0119dzie, bo jeste\u015bmy wolni od pijawek, z\u0142odziei, rabusi\u00f3w, od czapki z b\u0105czkiem, b\u0119dziemy sami sob\u0105 rz\u0105dzili. (…) Cztery pokolenia nadaremno na t\u0119 chwil\u0119 czeka\u0142y, pi\u0105te doczeka\u0142o. (…)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Dzie\u0144 zwie\u0144czy\u0142 p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem pokaz sztucznych ogni, a dok\u0142adnie spektakl plenerowy z u\u017cyciem fajerwerk\u00f3w, opodal Schronu Miechowice, do kt\u00f3ego jeszcze wr\u00f3cimy w kolejnych dniach, bo to obiekt godny uwagi.<\/p>\n\n\n\n To dzie\u0144 z Instytutem Pami\u0119ci Narodowej w Szkole Podstawowej nr 51 z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi. Lekcja historii z Panem Bart\u0142omiejem Warzech\u0105, gry planszowe, praca w grupach, wreszcie zaj\u0119cia sportowe na boisku szkolnym lub sali gimnastycznej. Taki program sprzyja\u0142 integracji dzieci polonijnych z mieszkaj\u0105cymi w kraju. To zawsze cenny kapita\u0142 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Zawarte znajomo\u015bci i przyja\u017anie owocuj\u0105 p\u00f3\u017aniejszymi kontaktami, czyli mo\u017cna powiedzie\u0107 projekt rozwija si\u0119 jjeszcze d\u0142ugo po jego zak<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c kontekst historyczny towarzyszy m\u0142odzie\u017cy nieustannie koniecznym by\u0142o zwiedzanie Schronu (przeciwlotniczego) Miechowice. Prawdopodobnie powsta\u0142 on w latach II wojny \u015bwiatowej, mi\u0119dzy 1942 a 1944 roku i m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 oko\u0142o 250 os\u00f3b. Do\u015b\u0107 ciekawa jest jego budowa. Dolna cz\u0119\u015b\u0107 schronu zbudowana jest z betonowych blok\u00f3w, a cz\u0119\u015bciowo z ceg\u0142y. G\u00f3rna z \u017celbetonowych blok\u00f3w w kszta\u0142cie \u0142uku. Do dzisiaj zachowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce oryginalne wywietrzniki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym do wn\u0119trza schronu dop\u0142ywa\u0142o \u015bwie\u017ce powietrze.<\/p>\n\n\n\n W podziemnym obiekcie powsta\u0142a Izba Pami\u0119ci, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119cona jest styczniowi 1945 roku. W\u00f3wczas to na terenie Miechowic wkraczaj\u0105cy \u017co\u0142nierze Armii Czerwonej dopu\u015bcili si\u0119 licznych gwa\u0142t\u00f3w, morderstw i rabunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Po powrocie z Miechowic zaplanowano pokaz film\u00f3w uzupe\u0142niaj\u0105cych zdobyt\u0105 dotychczas wiedz\u0119, wykonanych przez uczni\u00f3w SP 51 z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi.<\/p>\n\n\n\n „\u0141\u0105czka i inne miejsca poszukiwa\u0144“ to popo\u0142udniowa prezentacja unikalnego projektu IPN poszukiwa\u0144 nieznanych miejsc poch\u00f3wku ofiar re\u017cim\u00f3w totalitarnych. Dzi\u0119ki niemu przywr\u00f3cono to\u017csamo\u015b\u0107 prawie 200 osobom, kt\u00f3rych szcz\u0105tki ukryto w bezimiennych do\u0142ach. Nasza polonijna m\u0142odzie\u017c mog\u0142a pozna\u0107 ludzkie dramaty i bohaterskie \u017cyciorysy, zobaczy\u0107, jak wykorzystuje si\u0119 najnowsze zdobycze nauki, by zwr\u00f3ci\u0107 rodzinom szcz\u0105tki ich zaginionych bliskich. To powa\u017cne tematy, ale taka jest nasza historia. Spotkanie z archeologami, antropologami, archiwistami i historykami wspiera wychowanie patriotyczne i przywi\u0105zanie do \u201ema\u0142ych ojczyzn\u201d, kszta\u0142tuje postawy empatii wobec ofiar system\u00f3w totalitarnych, uczy poszanowania dla \u017cycia ludzkiego wreszcie rozbudza ciekawo\u015b\u0107 badawcz\u0105 poprzez poznawanie warsztatu pracy specjalist\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki.<\/p>\n\n\n\n Wyposa\u017ceni w baga\u017c wiedzy i do\u015bwiadcze\u0144 uczestnicy projektu mogli przyst\u0105pi\u0107 do wykonania prac plastycznych – g\u0142\u00f3wnie w formie plakat\u00f3w – pod tytu\u0142\u0119m „Pok\u00f3j na \u015bwiecie widziany oczami dziecka“. To wa\u017cna perspektywa, kt\u00f3rej nie mo\u017cemy nie docenia\u0107. Uczy nas doros\u0142ych pokory dla ambicji i plan\u00f3w urz\u0105dzania \u015bwiata wy\u0142\u0105cznie wed\u0142ug partykularnych interes\u00f3w. Do czego to prowadzi? – to wida\u0107 chocia\u017cby na przyk\u0142adzie rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119, co dzieje si\u0119 tu\u017c za nasz\u0105 granic\u0105.<\/p>\n\n\n\n \u0141adunek emocjonalny dnia w jakim\u015b sensie roz\u0142adowa\u0142 wiecz\u00f3r pie\u015bni patriotycznych sp\u0119dzony razem z bytomskimi harcerzami. Nie zabrak\u0142o rzecz jasna ciep\u0142ego pocz\u0119stunku z „jesienn\u0105 herbatk\u0105“.<\/p>\n\n\n\n Sz\u00f3sty dzie\u0144 projektu wie\u0144czy\u0142 merytorycznie ca\u0142y pobyt berli\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy. Spotkanie podsumowuj\u0105ce odby\u0142o si\u0119 w auli Szko\u0142y Podstawowej nr 51 w Bytomiu. Po posi\u0142ku ca\u0142a grupa uda\u0142a si\u0119 do Muzeum Powsta\u0144 \u015al\u0105skich w \u015awi\u0119toch\u0142owicach.<\/p>\n\n\n\n W zakresie jego dzia\u0142ania znajduje si\u0119 ochrona wszelkich d\u00f3br dziedzictwa materialnego i niematerialnego, dotycz\u0105cych dziej\u00f3w Powsta\u0144 \u015al\u0105skich, a tak\u017ce dziej\u00f3w miasta \u015awi\u0119toch\u0142owice. Za pomoc\u0105 element\u00f3w multimedialnych oraz wiod\u0105cej \u015bcie\u017cki filmowej, zwiedzaj\u0105cy w pe\u0142ni zostaje przeniesiony w realia \u017cycia na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku na pocz\u0105tku XX wieku. Scenografia pomieszcze\u0144 nawi\u0105zuje do miejsc najwa\u017cniejszych wydarze\u0144. Dla m\u0142odzie\u017cy najbardziej atrakcyjne by\u0142y elementy multimedialne pozwalaj\u0105ce pog\u0142\u0119bi\u0107 wiedz\u0119 historyczn\u0105 poprzez intelektualn\u0105 zabaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n No c\u00f3\u017c – przyszed\u0142 czas rozstania i powrot\u00f3w. Wzruszaj\u0105ce chwile na katowickim dworcu kolejowym pozostan\u0105 na d\u0142ugo w pami\u0119ci. Liczymy, \u017ce spotkamy si\u0119 ponownie w przysz\u0142o\u015bci. Jeszcze tyle jest do opowiedzenia i do zobaczenia…<\/p>\n\n\n\n Na koniec szczeg\u00f3lne podzi\u0119kowanie dla Pani Senator Haliy Biedy – „dobrzego ducha“ ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia, wspieraj\u0105cej projekty G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Oddzia\u0142u Stowarzyszenia „Wsp\u00f3lnota Polska“ nie od dzisiaj. Na przyjaci\u00f3\u0142 zawsze mo\u017cemy liczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Histori\u0119 i kultur\u0119 mo\u017cna zg\u0142\u0119bia\u0107 - siedz\u0105c wygodnie w fotelu - z ksi\u0105\u017cek, jednak zupe\u0142nie inny walor ma osobiste pod\u0105\u017canie \u015bladami wydarze\u0144, kt\u00f3re kszta\u0142towa\u0142y nasz\u0105 pa\u0144stwowo\u015b\u0107 i cywilizacyjny \u0142\u0105d, jaki znamy dzisiaj. Zw\u0142\u0105szcza, je\u017celi mamy do tego emocjonalne odniesienie jakie towarzyszy ka\u017cdemu Polakowi mieszkaj\u0105cemu poza granicami ojczyzny. Z t\u0105 te\u017c my\u015bl\u0105 G\u00f3rno\u015bl\u0105ski Oddzia\u0142 Stowarzyszenia \"Wsp\u00f3lnota... Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej \u00bbJedno serce - dwie Ojczyzny. Warsztaty edukacyjno-kulturowe w Polsce.<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":8902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"categories":[21,72,111,70],"tags":[],"class_list":["post-8900","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ankuendigungen","category-partner","category-schulalltag","category-veranstaltungen"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-1.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8900"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8900\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8903,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8900\/revisions\/8903"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/katharina-heinroth-grundschule.de\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/image-1-1024x768.png\")
<\/figure>\n\n\n\nZAMEK KR\u00d3LEWSKI NA WAWELU<\/h4>\n\n\n\n
DZIE\u0143 TRZECI<\/h3>\n\n\n\n
11 LISTOPADA – NARODOWE \u015aWI\u0118TO NIEPODLEG\u0141O\u015aCI<\/h4>\n\n\n\n
Pokaz sztucznych ogni w Schronie Miechowice<\/h4>\n\n\n\n
DZIE\u0143 CZWARTY<\/h3>\n\n\n\n
DZIE\u0143 PI\u0104TY<\/h3>\n\n\n\n
Pok\u00f3j na \u015bwiecie widziany oczami dziecka<\/h4>\n\n\n\n
DZIE\u0143 SZ\u00d3STY<\/h3>\n\n\n\n
Muzeum Powsta\u0144 \u015al\u0105skich w \u015awi\u0119toch\u0142owicac<\/h4>\n\n\n\n
DZIE\u0143 SI\u00d3DMY<\/h3>\n\n\n\n
Zadanie publiczne pod nazw\u0105 \u201eMoja Ojczyzna\u201d
– pobyty i warsztaty edukacyjno-kulturowe w Polsce
realizowane na podstawie umowy zawartej pomi\u0119dzy Stowarzyszeniem \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d a Kancelari\u0105 Senatu;
kierunek dzia\u0142ania: Aktywizacja m\u0142odego pokolenia Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych za granic\u0105; dzia\u0142anie o nazwie:
\u201eJedno serce \u2013 dwie Ojczyzny\u201d – pobyt edukacyjno- kulturowy w Polsce uczni\u00f3w Pa\u0144stwowej Polsko-Niemieckiej Szko\u0142y Europejskiej im. Kathariny Heinroth w Berlinie Projekt finansowany ze \u015brodk\u00f3w Kancelarii Senatu w ramach konkursu pn. \u201e Senat \u2013 Polonia 2024\u201d<\/h4>\n\n\n\n